ميرزا خانلرخان
86
سفرنامه خانلرخان اعتصام الملك ( فارسى )
عموى خود كرد كه آن هم در خيابان سفلى در كوچهء متصل به چوب بست كه كاروانسراى تقى بنكى در آنجاست ، واقع است ، آنجا آمديم . راهش از آن خانه بهتر و خانه هم از آن جمعتر بود . فرستادم بنه را از آن خانه به اين خانه نقل كرده تا غروب مشغول قرارداد منزل بودم . وقت مغرب روانهء حرم مطهر شدم . وارد صحن مبارك كه شدم فراشى از سركار و الا آمد كه سركار و الا از تكيه مراجعت فرموده ، ورود شما را شنيده ، احضار فرمودند . رفتم به حرم مشرف شده ، نماز كردم . از حرم بيرون آمده ، در كشيكخانه خدمت جناب مؤتمن الملك « 1 » متولىباشى رسيدم . زياد اظهار مسرت از آمدنم فرمود ، و زياد اظهار التفات كرد كه فردا منتظر شما هستم . گفتم البته شرفياب مىشوم . روانهء ارك شدم و با خود خيال مىكردم كه يقين سركار و الا كه به محض شنيدن ، در اين وقت و اين راه دور احضار فرمودند و فرصت ندادند صبح بشود كه خود شرفياب بشوم ، خيال اظهار التفات و تعيين منزل و مهماندارى دارند . وقتى رسيدم به دار الاياله ، ديدم مجلس روضه دارند . جمعى از علما و طلاب در حضور و الا نشسته استماع ذكر مصيبت مىكنند ، موقع شرفيابى نيست . صاحبمنصبان دربار و الا به اطاقى كه پيشخدمتها نشسته و اسباب چاى و شربت گسترده بودند دعوتم كردند . ديدم غيراز آنجا هم در آن عمارت اطاق مسكون روشنى نيست آنجا رفته نشستم . مجلس روضه تا سه ساعت طول كشيد . سه و نيم شام آوردند . چهار و نيم از شام فارغ شدند . بعد ديدم چند
--> ( 1 ) - ميرزا سعيد خان مؤتمن الملك از سال 1269 الى 1290 ه . ق به وزارت امور خارجه منصوب بود . در سال 1290 ه . ق كه ميرزا حسين خان مشير الدوله سپهسالار بعد از صدارت وزير امور خارجه شد ، مؤتمن الملك را به توليت آستان قدس رضوى برگزيدند و تا سال 1297 به اين سمت باقى بود . در اين سال كه سپهسالار از وزارت امور خارجه معزول گرديد و حكمران قزوين شد ، مؤتمن الملك مجددا به وزارت امور خارجه منصوب گرديد و تا آخر عمر سال 1301 ه . ق در اين سمت باقى بود .